Gündem:
1 MAYIS
1 Mayıs dünyada ve ülkemizde “Birlik, mücadele ve dayanışma” günü olarak kutlanıyor. “İşçi Bayramı” olarak kutlanabilmesi bir dizi mücadelenin sonucunda elde edilmiş bir haktır. Bu sürecin tarihini kısaca özetlersek;

1 Mayıs 1886’da Amerikan İşçi Sendikaları Konfederasyonu önderliğinde yüz binlerce işçi ; daha önce 12-20 saat arasında değişen günlük çalışma süresinin 8 saate indirilmesi için greve gittiler. Bu grevler esnasında 4 Mayıs 1886’da Kanlı Haymarket Olayı (altı işçinin öldürülmesi nedeniyle) ve ardından 4 Temmuz 1889’da Paris’te toplanan İkinci Enternasyonal toplantısında alınan kararla 1 Mayıs günü tüm dünyada “Birlik, Mücadele ve Dayanışma” günü olarak kutlanmasına karar verildi. Dünyada ilk kitlesel 1 Mayıs kutlaması 1890 yılında yapıldı.

Türkiye’ye gelince;

Ülkemizde 1 Mayıs kutlamaları Cumhuriyet öncesine dayanıyor. Özellikle o günün koşullarında işçi (amele)nin yoğun olduğu İstanbul, İzmir, Üsküp gibi kentlerde 1905, 1909, 1910, 1921 yıllarında “Amele Bayramı” şeklinde kutlandığı yapılan araştırmalarda ortaya çıkmıştır.

Cumhuriyetle birlikte İzmir İktisat Kongresinde “Amele Grubun Esasları” ile ilgili maddelerde “Amele”ye işçi denmesi,  8 saatlik çalışma ve 1 Mayıs’ın İşçi Bayram olarak kutlanmasına karar verildi. 1925 yılında çıkarılan Takrir-i Sükun kanunu ile 1 Mayıs yasaklandı. 1935’te çıkarılan “Ulusal Bayram ve Genel Tatiller Hakkında Kanun” da yapılan düzenlemeyle “Bahar Bayramı” olarak değiştirilmiştir. 27 Mayıs 1960 sonrasında yasaklar dönemi yine devam etti. 24 Temmuz Türk-İş’in kuruluş tarihi işçi sınıfına 1 Mayıs yerine “çalışanların bayramı” olarak dayatıldı. İzleyen yıllarda en kitlesel 1 Mayıs eylemi 1976 yılında 500 bin kişinin katılımıyla Taksim’de gerçekleştirildi. 1977 1 Mayıs’ı ülkemizde “Kanlı 1 Mayıs” olarak geçen 37 kişinin ölümü ve 200 den fazla kişinin yaralandığı 1 Mayıs oldu.

Kitlesel olarak kutlama 1978 yılında da gerçekleştirildi. 1979 yılında Sıkıyönetim Komutanlığı İstanbul’da 1 Mayıs’ın kutlanmasına izin vermedi. 1980 12 Eylül Rejimi ile birlikte 1 Mayıs yasaklar zincirinde yer aldı. 1981 yılında 1 Mayıs Resmi Tatil günü olmaktan çıkarıldı.

1980 sonrasında ilk kitlesel eylem 1996 yılında 3 kişinin yaşamını yitirdiği Kadıköy (İstanbul) de gerçekleştirildi. 2005 yılına kadar başta Taksim olmak üzere Kadıköy vb. alanlarda 1 Mayıs’ın kitlesel olarak kutlanmasına izin verilmedi. 1 Mayıs; 2008 Nisan ayında “Emek ve Dayanışma” günü olarak kabul edildi. 22 Nisan 2009’da TBMM’de kabul edilen bir yasa ile “resmi tatil” ilan edildi. 2010 yılında Taksim’de kitlesel olarak kutlanmasına rağmen 2013 yılından bu yana Taksim Meydan Yayalaştırma projesi nedeniyle meydan 1 Mayıs gösterilerine kapalı tutuluyor.

Bayram mı?

Mücadele ve Dayanışma mı?

Her ne kadar adının “İşçi Bayramı” diye tanımlansa da 1 Mayıs “Mücadele ve Dayanışma” günü olmalıdır.

Neden?

2017’nin 1 Mayıs’ında emekçilerin bırakın yeni kazanımları, yüz yıllık kazanımları bir bir elinden alınmak isteniyor. Her biri, birer yazı konusu olabilecek bu hakları başlıklar olarak sıralarsak;

-Kıdem tazminatının fona devredilmesi,

-İş Güvencesinin kaldırılması,

“İşsizlik sigortası fonu kaynaklarının amacı dışında kullanılması,

-Taşeron işçilik, kiralık işçilik,

-BES Bireysel emeklilik sisteminin getirilmesi gibi kazanılmış hakların elden alınması gibi durumla karşı karşıyadır.

Bugün 1 Mayıs anlamı emekçiler açısından yeni kazanımların elde edilmesinin ötesinde var olan hakların korunmasıdır.

Sonuç olarak, haksızlığın, eşitsizliğin, adaletsizliğin olmadığı; emeğin sömürülmediği “güzel günler göreceğimiz” günlerin geleceği umuduyla tüm emekçilerin “Birlik, Mücadele ve Dayanışma” günü 1 Mayıs işçi bayramını kutluyorum.

 

Anahtar Kelimeler
Misafir Avatar
İsim
Yorum Gönder
Kalan Karakter:
Yorumunuz onaylanmak üzere yöneticiye iletilmiştir.×
Misafir Avatar
arzu yemis 2 ay önce

Hocam,okuyucularınizin eleştirilerini dikkate aldiginiz için çok teşekkür ederim.yaziniz kısa, gayet anlaşılilir bir dilde.sokaktaki vatandaşın rahat rahat okuyacağı tarzda elinize yüreğinize sağlık.

Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, pornografik, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.
banner115

ÇAĞDAŞ TÜRK KÜLTÜRÜNÜN ÜRETİLMESİ-4
PROF. DR. MAHMUT ÖZTÜRK YAZDI

Haberi Oku