Gündem:
BEDAVA İŞÇİ ÇALIŞTIRMANIN İLGİNÇ YÖNTEMLERİ

Madame Coco mağazalarında çalışan emekçilerin yaşadıklarını biliyor musunuz? Örneğin ay sonunda asgari ücret beklerken 200 lira ödenen emekçilerden söz ediyoruz. "Sayım açığı", "kırılan ürünler", "çalınan ürünler" adı altında tüm bu zararın bedelini, mağazalarda çalışan emekçilere ödeten bir tezgah işliyor Madame Coco mağazalarında... Patron İlhan Tanacı'nın 'Kazan-Kazan' yöntemiyle kurduğu bu emek hırsızlığı tezgahının iç yüzünü, Madame Coco emekçileri soL'a anlattı...

Madame Coco mağazasına mutlaka rastlamış, kim bilir belki alışveriş bile etmişsinizdir.

Hemen hemen her kentte, her kentin AVM’sinde bir şubesi olan ve ev tekstili, yaşam&dekorasyon ürünlerinin yoğunlukla pazarlandığı bir mağazalar zinciri Madame Coco.

Kırılacak cam ürünlerin çokça bulunduğu mağazalardan biri. Madame Coco’da gezerken ya da ürünleri incelerken yanlışlıkla bir ürünü kırarsanız ne olur peki, bunu hiç düşündünüz mü?

Düşünmenize gerek yok, biz söyleyelim: Kırılan ya da sayım sırasında eksik çıkan ürünlerin parası, mağazalarda çalışan emekçilerin maaşlarından kesiliyor. Öyle kesiliyor ki, bazı aylarda Madame Coco’da çalışan bir emekçinin cebine sadece Asgari Geçim İndirimi (AGİ) diye tanımlanan para giriyor, ay sonunda yaklaşık 200 TL parayla mağazadan ayrılan emekçiler var.

Koca ay çalışıp çabalamanın, saatlerce ayakta durmanın, günlerce müşteriye dil dökmenin karşılığı sadece 200-250 lira…

Nedeni şu: Sayım açığı ya da kırılan ürünler!

Bedelini ödeyen: Madame Coco emekçileri.

Adanalı patron İlhan Tanacı’nın kârına hiçbir şey olmuyor, sayımda açık çıksa da, ürünler kırılsa da o parasını kazanıyor, kârına kâr katıyor!

Parasızlık ve sefalet yine çalışanlara, emekçilere kalıyor.

İlhan Tanacı adlı patron öyle bir sistem kurmuş ki, sayım açıkları, müşterilerin kırdığı ürünler ve hatta kimi zaman çalınan ürünler patronun cebinden asla çıkmıyor: Mağazalarda çalışan emekçilerin cebinden çıkıyor!

Tüm bunları bize Madame Coco’da çalışan emekçiler anlattı… Yaklaşık iki yıldır düzenli olarak sürdürdüğümüz “İşçiler soL’a konuşuyor” röportajlar dizimizi bilen, okuyan emekçiler, Madame Coco’da uğradıkları haksızlıkları, yaşadıkları sefaleti, uğradıkları mobbingi yine soL’a anlattılar.

Üç farklı Madame Coco şubesinde, birbirlerinden habersiz olarak çalışan üç ayrı emekçiyle farklı zamanlarda buluştuk, onlar anlattı, biz dinledik…

SAYIM AÇIKLARI VE KIRILAN ÜRÜNLERİN PARASINI EMEKÇİLER ÖDÜYOR

Madame Coco’da çalıştınız, hangi kentte hangi şubedeydiniz ve daha önce de farklı mağazalarda çalışan bir emekçi olarak neler yaşadınız burada?

Ben üniversite öğrencisiyim ama yıllardır değişik mağazalarda yarım zamanlı da olsa çalıştım. Ben Ankara’da yaşıyorum. Madame Coco’nun Ankara’da bir AVM’eki şubesinde çalıştım. 2018’in Mart ayında başladım çalışmaya.

Mağazada belli periyotlarda sayım yapılıyor. Firma hırsızlığa karşı hiçbir önlem almadığı için zaman zaman çeşitli açıklar çıkıyor. Deneyimsiz ve eğitimsiz personel çalıştırdıkları için yeni gelen ürünleri sisteme onlar geçiriyorlar ve pek çok hata oluyor. Sisteme yanlış işlemekten ve çeşitli hırsızlıklardan dolayı tüm mağazalarda sayım açığı çıkıyor. Şirketin politikası şu: "Bir mağaza binde 3 açık verebilir ama bu oran binde 3’ü geçerse çalışandan keserim." Binde 3’ten fazla çıkan sayım açığının yüzde 60’ını mağaza müdüründen kesiyorlar, kalan yüzde 40’ı da geri kalan personele bölünüyor. Geçenlerde mağazada 9 bin liralık açık çıktı. 3 bin lirasını tolere edip 6 bin liraya düşürdüler. O 6 bin liranın 3 bin 500 lirasını mağaza müdüründen, geri kalanını mağaza çalışanlarından kestiler. Ben yarı zamanlı olarak çalıştığım için 950 lira alıyordum, o ay ben 185 lira maaş alabildim. O 185 lira da asgari geçim indirimi imiş, ona dokunamadıkları için 185 lirayı ödediler, kalan maaşımın tamamını kesmiş oldular. Maaşımın tamamını kesmişler sadece AGİ’yi yatırmışlar. Mağaza müdürümüz 3 bin lira civarında alıyordu, onun da maaşını kesmişler.

Sözleşmenizde var mı bu?

İşe başlarken bahsediyorlar. İş görüşmesini yapan insan kaynakları sorumlusu, bu uygulamayı üstünkörü anlatıyor. Ama yazılı sözleşmede var mı bilmiyorum.

İŞE BAŞLARKEN İMZALADIĞIMIZ YAZILI SÖZLEŞMENİN KOPYASINA ULAŞAMIYORUZ

Yazılı sözleşmeye baksanız…

İmzaladığımız yazılı sözleşmenin bir nüshasını bize vermiyorlar. İmza attık ama elimizde sözleşme yok. Ben imza attığım sözleşmenin bir nüshasını birkaç kez istedim ancak vermediler. Oysa imzaladığım evrakın bir kopyasını almak hakkımız. Madame Coco’da vermediler. Kırılan ya da çalınan ürünlerin parasının çalışanlardan alınacağını, işe başlarken şifahi olarak, sözlü olarak söylüyorlar ama aslolan yazılı sözleşmedir, yazılı sözleşmede var mı bilmiyorum.

Peki iş yasasını incelediniz mi, orda ne diyor?

Benin incelediğim kadarıyla bu tür sayım açıklarında çalışanın primini kesebilirler, maaşını kesememeleri gerekiyor. Madame Coco’da asgari geçim indirimi dışında nerdeyse maaşın tamamını kesildiği örnekler var. Oysa kök maaşa dokunmamaları lazım.

Peki başınıza bu olay gelince naptınız?

Bu olay meydana gelince istifa ettik. İstifa dilekçemizde “mahkeme haklarımız saklı kalması” diye de belirttik. Bir bekleyişe geçtik. Madam Coco mağazalarında çok kişinin başına geliyor bu haksızlık. Mağazada müşterinin yanlışlıkla kırdığı ürünlerin parasını çalışanlardan kesiyorlar.

MÜŞTERİNİN KIRDIĞI ÜRÜNLERİN PARASINI DA EMEKÇİLER ÖDÜYOR

Nasıl işliyor bu sistem?

Örneğin müşterinin kırdığı ürünleri atmıyoruz, bir yerde topluyoruz. Birkaç ayda bir “kırıkçı” diye tabir edilen bir uzman geliyor. Kırıkları tespit ediyor, belli bir fiyat çıkarıyor. Mağazanın tolere ettiği kısım çıkarıldıktan sonra kalan kısım çalışanların, emekçilerin maaşından kesiliyor. Patronun hiçbir zararı, ziyanı yok. Patron sürekli kazanıyor. Böyle bir sistem kurulmuş.

Peki bu kırılan ürünlerin parasının sizden tahsil edileceği hususu iş sözleşmenizde var mı?

Bu da muhtemelen yazılı sözleşmede yok, sözleşmeye ulaşamadığımız için bilemiyorum tam olarak…

İZMİR’DE İKİ MADAME COCO ŞUBESİNDE YAŞANANLAR

İzmir’de farklı Madame Coco şubesinde çalışan işçilerle yaptığımız yüz yüze görüşmede de benzer haksızlık ve mobbing uygulamalarına rastladık.

Madame Coco’da iki haftadan fazla çalıştınız, neden ayrıldınız, dayanamadınız mı koşullara?

Balçova Kipa iki hafta, Agora AVM’de üç gün çalıştım. Tuhaf uygulamalarla karşılaştım. Örneğin işe başladığım ilk gün mağaza müdürü “Neden bana merhaba demedin” diye ilginç ve sert bir çıkış yaptı.

Benimle ilgili mağaza içerisinde hızla bir dedikodu yayılmış, feminen davranışlarım olduğundan hareketle benim hakkımda “kırık” falan denilmiş. Bu üstü örtülü bir alay konusu oldu. İşe başladığım ilk gün, yeni tanıştığım kadın iş arkadaşımla mağazadan çıkarken, müdür arkamızdan “Kızlar nereye gidiyorsunuz” diye seslendi. Feminen tavrımdan dolayı adı konulmamış, üstü kapalı ama çok rahatsız edici bir ayrımcılığa uğradım.

Bunun dışında kırılan ya da çalınan ürün konusunda bir haksızlık yaşadınız mı?

İkinci gün cam bir eşya kırıldı, ben kırdım. Yanlışlıkla bir cam sebil kırdım. Müdür hemen yanıma geldi ve üç dört kez üst üste, aşağılayıcı bir tavırla “Onu senden keseceğiz, onu senden keseceğiz, onu senden keseceğiz” diyerek rencide etti. “Biliyorum, ben kırdım, benden kesilecek” dememe rağmen tuhaf bir ısrarla aynı sözleri söylemeye devam etti. Bu tür davranışlar insanın üzerinde olumsuz psikolojik bir etki bırakıyor. Büyük bir suç işlemişsin duygusu yaratıyorlar insanda.

Sonra ne oldu?

Sonra çok garip bir olay oldu. Ürünün kırılmasının ertesi günü, müdür beni yine çağırdı ve bana “Dün kırdığın cam sebilin parasını senden şimdi hemen istiyoruz” dedi. Ben zaten işe iki gün önce başlamışım, henüz maaş almamışım. “Maaşımdan kesin” diyorum, “Yok hemen şimdi ödemen lazım” diyor. Çaresiz kaldım. Sonra insan kaynakları müdürünün yanına gittik. Neyse ki durumu orda düzelttik, maaştan kesilmesi konusunda anlaştık.

Sanırım yöntemleri şu: İstemedikleri emekçileri yıldırarak, üstlerinde psikolojik baskı kurarak, göz korkutarak istifa etmesini, çekip gitmesini sağlamaya çalışıyorlar.

Bunlar dışında bir hak gaspı yaşadınız mı?

Ben ilk işe başladığım şubede iki hafta boyunca bir gün bile izin kullanmadan çalıştım. Başka bir şubeye transfer edildim. İki hafta aralıksız çalışmışım, yorgunum, o şubede bana hafta izni kullandırmadan çalıştırmak istediler. Tüm bu sürecin sonunda dayanamadım, istifa ettim.

2 BİN LİRA MAAŞ BEKLERKEN 233 LİRA ALMAK!

Peki siz Selway Outlet şubesinde çalıştınız, sizin yaşadıklarınız nelerdi?

40 gün civarında çalıştım. Vardiya saatleri bana uygun değildi. Çalışmak istemedim. Ayrıldım. Buraya kadar her şey normal. Benim 40 gün sonunda 2 bin lira civarında para almam gerekiyordu. Hesaplamalara göre böyle. Ancak benim elime sadece 233 lira geçti. Sayım açıkları ya da kırılan ürünler nedeniyle sanırım, bana sadece bu parayı verdiler. Bu durumu sormak için bölge müdürüne yazdım, yanıt vermedi. Sonra İK müdürüne sordum, “Sayım açığı çıktı, o yüzden kestik” dedi.

Ben ayrıldıktan sonra kasada açık çıkıyor bir gün. Mağaza müdürü doğrudan bu açığı benim üzerime atmış. Böyle bir şey olanaksız. Çünkü birincisi gün sonunda parayı bankaya yatırmaya ben hiç gitmedim, ikincisi kasaya hiç yalnız başıma geçmedim. Böyle bir durum olanaksız. Ama işten ayrıldığım için, üzerime attılar bunu.

Kaynak: Sol Haber

Anahtar Kelimeler
Misafir Avatar
İsim
Yorum Gönder
Kalan Karakter:
Yorumunuz onaylanmak üzere yöneticiye iletilmiştir.×
Misafir Avatar
BOLULU 1 hafta önce

ayni konuya 14 burda mağazasinda şahi̇t oldum müşteri̇ni̇n yanlişlikla kirdiği bardak ücreti̇ müşteri̇den alinmaya çalişiliyordu o zaman tepki̇ göstermi̇şti̇m büyük bi̇r mağaza zi̇nci̇ri̇ni̇n bu davranişina müşteri̇yi̇ ödeme yapmak zorunda olmadiği konusunda uyarmiştim çalişan kendi̇ maaşindan kesi̇ldi̇ği̇ni̇ söylemi̇şti̇

Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, pornografik, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.
banner123
banner122

BU NASIL İNSANLIK
Göynük ilçesinde ağaca asılarak tüfekle ateş edilen üç yavru köpekten ikisi öldü.

Haberi Oku