Gündem:
DELİ DUMRUL KÖPRÜSÜ
 Dede Korkut Hikâyeleri içinde “Deli Dumrul” hikâyesi en çok bilinenidir. Bugünkü yazımızla benzerlik taşıdığından kısaca özetlemeye çalışalım. Rivayete göre Deli Dumrul bir kuru çayın üzerinde köprü yaptırmış, geçenden otuz akçe, geçmeyenden döve döve kırk akçe alırmış. Sonra “var mı benden güçlüsü” diyerek de meydan okurmuş.

Bugünkü yazımızın konusu Osmangazi Köprüsü...

Önce köprü ile ilgili bazı genel bilgiler verelim. Osmangazi Köprüsü; Devlet İhale Yasasında yapılan değişiklikle tıpkı varlık fonları gibi, Danıştay denetimine tabi olmayan, özel hukuk hükümlerine tabi “yap-işlet-devret” modeline göre 2016 yılının en pahalı yatırımlarından biridir.

Sözleşme hükümlerine göre 15 Temmuz 2035 yılına kadar (17 yıl) işletme hakkı verilmiş, yapım aşamasında Vakıfbank, Halkbank gibi dokuz devlet bankasından gelir garantisi kredi olarak temin edilmiş ve yüklenici firma yapım aşamasında bir kuruş para harcamamıştır.

Yine sözleşmeye göre, günlük araç geçiş garantisi 40 bin otomobil eşdeğer/gün olarak belirlenmiştir. Daha sonra hükümet tarafından indirilse bile araç başına belirlenen ücret 35 dolar+kdv dir. Açıkça hem fiyat, hem araç garantisi veriliyor. Eğer gelirler toplamı garanti edilen araç sayılarına karşılık hesaplanan gelirden düşük olması halinde, aradaki fark genel bütçeden görevli şirkete ödeneceği yüklenilmiş durumda.

Gelelim asıl hikâyeye,

Karayolları Genel Müdürlüğü açıkladığı bilgilere göre 1 Temmuz 2016 da ulaşıma açılmasına rağmen bayramda ücretsiz geçisin uygulanması, geçiş ücretlerinde üç kez değişiklik yapılması nedeniyle son üç aydaki gerçekleşmeler şu şekildedir;

Aralık 2016-271 bin 671,

Ocak 2017-380 bin 814

Şubat (20 gün) 2017-288 bin 797 otomobil eşdeğer/gün araç sayısıdır. Günlük araç sayısına oranladığımızda ortalama 12 bin araç sayısına denk gelmektedir. Bu sayı devletin taahhüt ettiği 40 bin sayısının çok çok altındadır.

Köprü geçiş ücretlerine baktığımızda sözleşmeye göre 35 dolar+KDV dir. 2016 yılı sonu itibariyle döviz kuru hesaba katıldığında 120 TL tutarında olmaktadır. Bu geçiş ücreti hükümet tarafından iki kez değiştirilmiş, önce 88,75 TL’ye, daha sonra 65,65 Tl’ye düşürülmüştür.

Şimdi gelelim asıl Deli Dumrul Hikâyesine.
Bu hesaplamayı yapmak için bir yatırım uzmanı, iktisatçı, planlamacı olmaya gerek yok dört işlem bilen herkes bu hesabı yapabilir.

Ocak ayından 20 Şubata kadar zamanki verileri dikkate aldığınızda Ocak ayında geçmesi gereken araç sayısı 1 milyon 240 bin, geçen araç sayısı 380 bin. Günlük bazda hesapladığımızda geçen 12 bin araç için fiyat farkı 25 milyon, geçmeyen araç için 114 milyon ödeme yapacak. 2017 Şubat ayı için hesapladığımızda geçen araçlar için 19 milyon, geçmeyen araçlar için 67 milyon TL ödemek zorunda. 1 Ocak 2017 tarihinden 20 Şubat 2017 tarihine kadar geçen 50 gün için ilgili şirkete 225 milyon TL ödemek zorunda.

Köprünün (bağlantı yolları hariç) maliyeti 1,1 milyar dolardır. Yılda ortalama 550 milyon dolar gelir elde ettiği için şirket yatırım maliyetini iki yılda amorti ediyor. şirket 16 yıl içerisinde 27 milyar TL gelir elde edecek, 16 yıl boyunca devletçe verilen hasılat garantisi 12,7 milyar dolar olacaktır.

Bu parayı da tüm vergi mükelleflerine yayılacak kamusal yükümlülükte yerine getirecektir. Ayrıca kilometre başına geçiş ücretinin dünyada en yüksek olduğu bir fiyatla gerçekleştirecek, Deli Dumrul hikâyesinde olduğu gibi geçenden de, geçmeyenden de topladığı paralarla karşılayacaktır. Bir köprü maliyetinin on tane köprü yapabilecek bir ödemeyi üstlenmek iktisadi açıdan ne kadar akılcı.

Sonuç olarak hükümetin son yıllarda “mega projeler” diye avunduğu tüm yatırımların finansman modeli köprü benzeridir. Hava alanlarına garanti yolcu sayısı, hastanelere garanti hasta sayısı, köprülere garanti araç sayısı veriliyor.

Timur Selçuk’un şarkısında söylediği gibi bazıları için EKONOMİ TIKIRINDA…

 

Misafir Avatar
İsim
Yorum Gönder
Kalan Karakter:
Yorumunuz onaylanmak üzere yöneticiye iletilmiştir.×
Misafir Avatar
Turan Yılmaz 8 ay önce

güzel bir tespit ve analiz.fevzi bey:teşekkürler...ellerinize ve yüreğinize sağlık...

Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, pornografik, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.
banner115

TOLGA ÇANDAR KONSERİ
Eğitim Sen Bolu Şube’nin düzenlediği Tolga Çandar konseri başarılı geçti.

Haberi Oku