Gündem:
SEÇİM YAZILARI II

24 Haziran seçimlerine çok kısa bir süre kaldı.

Üçayaklı bir seçim bu…

Bir tarafta devletin bütün olanakları ile hareket eden çıkar çevrelerinin, tarikatların, faşistlerin bir arada durmaya çalıştıkları “Cumhur ittifakı”, öte tarafta ise muhalefet CHP, İyi Parti ve Saadet Partisi

Üçüncü cepheyi ise 6 milyon oyları olmasına karşın dışlanan, ötekileştirilmeye çalışılan kimi yerde bölge partisi kimi yerde ise sol-sosyalist bir çizgi izleyen HDP…

Ve yine % 10 seçim barajı

Sıkıyönetimi andıran uygulamaları ile OHAL koşullarında özgür(!) seçimler.

Çamur medyasının % 90 seviyesinde iktidarın emrinde olduğu.

Tıka basa dolu hapishaneler, ekonomik krizin yoksulluğun teslim aldığı milyonlar.

İşsiz, isinden atılmış gelecek beklentisi çok zayıflamış milyonlar.

İktidar partisi liderinin Türkiye’ye bu koşullarda çare diye, çözüm diye, umut diye açıkladığı çay ve kahvenin bedava olduğu millet kahveleri.

Halkta, seçmende büyük bir tedirginlik, korku, endişe…

Evet, en genel anlamda tablo bu şekilde…

Bu tabloda anketler, tahminler, seçimi şimdiden kazandık diye çalım satanlar.

Öncelikle şunu ifade etmek istiyorum.

Faşizmin derinlikli bir hal aldığı ve daha da derinleşme eğiliminde olduğu ağır iklim koşullarında seçimleri önceden tahmin etmek çok olası değildir.

Kamuoyunu yönlendirme amaçlı yapılanları zaten dikkate almamak gerek.

Türkiye’de demokratik, özgür ortamlarda yapılan bir seçim hatırlamıyorum. 

Ancak ağır baskı koşullarında yapılan bir seçimi hatırlıyorum.

Avrupa Birliği, Faşist Kenan Evren cuntasını sıkıştırıyor, seçimli parlamenter sisteme dönmesi için yoğun baskı yapıyordu.

Zaten sürgit 5 kişilik cunta ile devleti yönetmek olanaksızdı.

Cunta göstermelikte olsa parlamentoya dönüşmeliydi.

Siyasi partiler kapalı, liderler yasaklı, binlerce insan hapiste, idamlar, işkenceler, gözaltında kaybolma vakaları hız kesmeden devam ediyor.

İşte cunta bu koşullarda seçim kararı aldı.

6 Kasım 1983

Öncesinde yaşananlar traji-komikti.

Büyük Türkiye Partisi BTP, Erdal İnönü’nün lideri olduğu SODEP açıldığı gibi yasaklandı, kapatıldı.

Ve cunta Orgeneral Turgut Sunalp’e Milliyetçi Demokrasi Partisi’ ni kurdurdu. “Horoz” Partisi.

Cunta ve 12 Eylül faşist devleti bütün olanakları ile Horoz partisinin emrindeydi.

Emekli bürokratlar, komutanlar, zamanın işadamlarının temsilcileri birer birer Horoz Partisinden aday oldu.

En lüks yerlerde parti binaları açıldı. Afyon-Bolvadinli hayali ihracatçı, milyoner Kemal Horzum, Sunalp Paşanın emrindeydi.

Para ise para, araba ise araba, adam ise adam, kolluk kuvveti ise kolluk kuvveti her şey emrinde idi MDP’nin, Horoz Patisinin…

Tek parti olmayacağı için demokrasi oyununda bir başkası da gerekiyordu.

Ara tara cunta, Başbakan faşist Bülent Ulusu’nun Başbakanlık müsteşarı Necdet Calp bulundu ve sol görünümlü bir muvazaa partisi kurduruldu.

Halkçı Parti.

Halkçı Parti elbette sol falan değildi, amaç sosyal demokrat hareketin, solun ete kemiğe bürünmesini engellemekti.

Bu zamanlarda, cuntanın öngörmediği Bülent Ulusu hükümetinin ekonomik işler sorumlusu, 1982 Banker krizinden sonra hükümetten istifa eden Turgut Özal parti kurmak için izin aldı.

Dört eğilimi birleştirdiğini iddia eden Özal ve partisi ANAP’a cunta gönülsüzde olsa izin verdi. Ama zaten başarı şansı yoktu ki.

Umursamadılar Özal’ın ANAP’ını…

Seçimlerde yaşanan tek tartışma TRT’de oturumda Necdet Calp’ın, Turgut Özal’ın Boğaz Köprüsünün gelirini satacağım iddiasına, “Köprüyü sattırmam” diyerek karşı durması idi.

“Tabii Erdoğan bu diyalogu ters çevirdi, büyük ama çok büyük bir yanılgı yaşadı, milyonların önünde”

Seçimlerden bir gün önce karizmasından emin olan Kenan Evren halka TRT’de hitap etti. Cuntanın, devletin tam kadro Horoz Partisini desteklediğini açıkladı.

6 Kasım 1983 seçimler.

İnanılmaz sonuçlar çıktı sandıktan

Parti

Genel Başkan

Oy

%

Sandalye

+/–

Anavatan Partisi

Turgut Özal

7.833.148

45,14

2111

Yeni

Halkçı Parti

Necdet Calp

5.285.804

30,46

117

Yeni

Milliyetçi Demokrasi Partisi

Turgut Sunalp

4.036.970

23,27

71

Yeni

Bağımsızlar

195.588

1,13

0

azalış 4

Toplam

17.351.510

1

Halka baskı sonuç vermemişti.

“Köprüyü sattırmam” diyen muvazaa Calp bile % 30.46 almıştı.

Horoz Partisi ilk seçimde hakkın rahmetine kavuşmuş, Kenan Evren gecikmeli ve gönülsüz Özal’ı Çankaya’ya kabul etmiş, hükümeti kurma görevini vermişti.

Türkiye’de ANAP’ lı yıllar böyle başlamıştı

***

Bolu’da  ANAP        HP       HOROZ

Bolu

5

119.542

56,02

41.485

19,44

46.451

21,77

5.911

2,77

213.389

Düzce’nin ilçemiz olduğu o seçimlerde Bolu’nun 5 milletvekili hakkı vardı

ANAP 4 MDP 1 milletvekilliği kazandı.

Şamil Kozakoğlu Düzce

Fuat Öztekin Yeniçağa

Kazım Oskay Mengen

Seçkin Fırat Düzce

Horoz Partisi

Turgut Gülez Dörtdivan

Görüldüğü gibi Bolu’da da  Horoz Partisi yenilmiş, Halkçı Parti ise sadece %2 oy ile milletvekili çıkaramamıştı.

Dikkat ederseniz Bolu merkezi temsilen bir milletvekilli bile yoktu. Çünkü ANAP Bolu merkezde aday dahi bulamamıştı.

Görüldüğü gibi 1983 seçimleri siyaset sosyolojisi için incelenmesi gereken bir örnektir.

2018 ile 1983 koşulları elbette tıpatıp birbirinin aynı değildir, olamaz da, olmaması da gerekir.

Ancak faşist baskı dönemlerinden sonra yapılan ilk seçimlerde halkın, ceberut devlete, onun kurumlarına, faşist baskıya rağmen liberalizm yönünde, popülizm yönünde temayüllerinin olabileceğini göstermesi açısından önemlidir.

***

2018 seçimlerinde CHP halkçı- esprili bir aday ile kitleleri harekete geçirmiştir.

İYİ Parti yeni kurulmuş, liderleri Akşener halk arasında sevilen, faşist MHP’ye tepkileri örgütleyen sanki önü açık bir partidir.

Saadet Partisi ise gerek lideri gerekse de Erbakan misyonunu temsili nedeni ile uzun zaman sonra ilk kez oy pusulasında yerini almıştır.

HDP ise lideri hapishane de, mağdur en alttakilerin ve Kürt milletinin sempatisini üzerinde toplamış seçimlerin sürpriz ve anahtar partisidir.

Baskı ortamı, konjonktür yeni bir doğuma gebedir.

Halkın artık ipliği pazara çıkmış AKP ve MHP’ye iktidarı alacak kadar oy vermesi mümkün gözükmemektedir.

Oy Hırsızlığı, seçim yolsuzluğu olmazsa iktidar yolcudur…

Her iki seçimi de kaybetmesi sürpriz değildir.

Bu dönemde yapılan anketler iyi niyetle yapılmış bile olsa sağlıklı değildir.

***Bolu için analizimizi de bir sonraki yazıda vermek istiyorum

Anahtar Kelimeler
Misafir Avatar
İsim
Yorum Gönder
Kalan Karakter:
Yorumunuz onaylanmak üzere yöneticiye iletilmiştir.×
Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, pornografik, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.

NEŞELİ KAMPANYA

Haberi Oku