Kültür:
Bolu'da Dergicilik
                                  BOLU’DA YEREL DERGİCİLİK

Doç.Dr.Faruk GÜÇLÜ

-----------------------------

Bolu ilinde Osmanlı döneminde yayın yapan yerel düzeyde bir dergi olmamıştır. Cumhuriyet’in ilk yıllarından itibaren ise çok sayıda derginin yayın yaşamına başladığı görülmektedir.Bunlardan bazılarını kısaca inceleyeceğiz.

ABANT DERGİSİ

Cumhuriyet hükümeti kültür ve sanatın sivil toplum örgütleri tarafından geliştirilmesine önem vermiştir.Bu kapsamda Halkevleri kurulmuştur.Bolu Halkevi’de ülke düzeyinde kurulan 14 halkevinden birisidir.

Abant Dergisi,Bolu Halkevi tarafından  Ağustos 1944/ Şubat 1947 arasında yayınlanan kültür ve sanat dergisidir.13 sayı yayınlanmıştır.Kapak desenleri Emin Baran tarafından yapılmıştır. Dergide kültür ve sanat içerikli yazılar yanı sıra bölgesel haberler,tarih ve turizm yazılarının yer aldığı görülmektedir. İsmail Hakkı Baltacıoğlu,Faik Ökte,Vahap Tuncer Mehmet Yücetürk vb. gibi kişilerin yazı,şiir ve resimleri yer almıştır. Bolu Eski Maarif Müdürü ,Çankırı Mebusu Ahmet Talat Onay’ın anıları uzun süre yayınlanmıştır.

ALTIN YAPRAK

Bolu Muallimler Birliği tarafından yayınlanan bir eğitim dergisidir. İmtiyaz sahibi Sabri,Mesül Müdürü Agah Turgut gözükmektedir.İlk sayısı 1 Mart 1925 de yayınlanan dergi 13 sayı çıkmıştır.Derginin çoğunluğu öğretmen olan yazar kadrosunda,Sabri,Faruk Behiç,Ahmet İzzet,Ahmet Zuhuri,Mehmet Zekai,Ahmet Burhaneddin, Hasan Tahsin, İrfan Mehmet,Meziyet Lütfi,Mehmet Sermet, Hüsniye Tahsin,Zekeriya Alpaslan, M.Faruk,Şerefnur,İhsan Veli,Hilmi Efendi,Sinan,Saffet,Kemal Şakir,Feride Salih,Rıfat ve Osman Cemal yer almaktadır.

BÜYÜKSU

Bolu’nun ünlü edebiyat öğretmenlerinden Şadi Varlık tarafından çıkarılmıştır.Yazı kadrosunda  Halil Taşçıoğlu,Sabih Şendil,Arif Hikmet,Celal Çumralı olduğu görülmektedir.Dergi de şiir,öykü,turizm ve sanat haberlerine yer verildiği görülmektedir.

 

ÇELE DERGİSİ

Bolu il merkezinde 1960'lı yıllarda yayınlanan Çele Dergisi; Bolu'nun Edebiyat-Sanat dünyasına açılan bir aydınlanma penceresi olmuştur. 1963-1969 yılları arasında yayın hayatını sürdürmüştür.Muhsin Karamanoğlu, Erkan Tüzün, Yücel Özkaya idaresinde hazırlanan Çele Dergisinde, yerel ve ulusal düzeyde pek çok ünlü ismin şiir ve yazılarını buluyoruz.Bunlar arasında Halim Yağcıoğlu, Besim Darkot, Salah Birsel, İlhan Berk, Ahmet Kutsi Tecer, Enver Konukçu, Yurdaer Kalaycı, Oktay Akbal, Sami. N.Özerdim, Osman Bolulu, Kerim Aydın Erdem, Remzi İnanç, Dinçer Rusçuklu vb. isimleri görüyoruz. Çele Dergisi; Edebiyat ve Sanat yazılarının( şiir, deneme, öykü, röportaj vb.-resim, fotoğraf, karikatür) yayımlanmasının yanı sıra, tarih, coğrafya, folklor, turizm, Bolu ve ülkenin genel sorunlarına da yer veren kapsamlı bir yayın organıdır.


Yurdaer Kalaycı “Çele Dergisini Ankara’da okuyan Bolu’lu arkadaşlar çıkarıyordu,Dergi ayda bir yayınlanırdı.(12.08.2002 Bolunun Sesi Gazetesi) Dergi 72.sayısında yaşamını sonlandırmıştır.

DUYGULAR DERGİSİ

Halkevi Bolu Şubesi tarafından 15 günde bir yayınlanan edebi ve hukuki içerikte bir dergidir. Şadi Varlık tarafından çıkarılmıştır.1940 yılında 12 sayı yayınlanmıştır.Daha sonraki süreçlerde yayınlanmadığı görülmektedir.

DUYUŞ DERGİSİ

1955 yılında Nurettin Tekindor tarafından Egemen Berköz ve Mutlu Varlık desteği ile ayda bir yayınlanan yedi sayı çıkabilen kültür ve edebiyat dergisidir.Nurettin Tekindor anılarına göre “En büyüğümüz 17, en küçüğümüz 14 yaşında yedi sekiz çocuk DUYUŞ adlı sanat dergisini çıkartmayı başardığımızda bir iki eğitimcinin dışında hiç kimsenin desteğini göremediğimiz gibi, ana caddede elimizden aldıkları dergileri yırtanlar, komünist diye yüzümüze tükürenler, hatta dayak atmaya yeltenenler bile oldu. DUYUŞ'u çıkaran gençler bu baskılara yedi sayı dayanabildik. Oysa bu gençlerin içinden sonraları yazarlar, Ellili yılların güzide edebiyat öğretmenlerinden Şadi Varlık'ın oğlu Utku gibi Avrupa çapında tanınmış ressamlar, O dönemin Bolu Ağır Ceza Reisi Selamı Kuzucu'nun oğlu Babür gibi ülkemizi çok büyük eserler kazandırmış yazar ve çevirmenler, bugün Cumhuriyet Gazetesinin kültür sayfasını düzenleyen Yaşar Egemen Berköz gibi ünlü şairler çıktı”(Bolu Gündem Gazetesi 21.09.2011).

GAMLI FERYADİ DERGİSİ

Emekli yüzbaşı Refik Üstok Gamlı tarafından çıkarılmıştır.Bolu'nun Milli Mücadele günlerinde; Kürsi-i Millet, Bolu, Dertli, Türkoğlu gazetelerin ve bir diğer yayın organı olarak; Gamlı-Gamlı Feryâdî” dergisini görüyoruz.  1920'de, Gamlı isimli bir dergi YAYIN yaşamına başlamış ancak kâğıt azlığı, mürekkep parasının karşılanamaması, ayrıca Refik Bey'in kişisel durumu nedeni ile Gamlı Dergisi yayın hayatına son verecektir.

ÜÇTEPE DERGİSİ

Türkocağı Bolu şubesi tarafından önce gazete olarak yayınlanmış daha sonra üç ayda bir yayınlanan dergi olmuştur.

SANAT SOKAĞI DERGİSİ

Semra Kocabaş ve Mehmet Demirci önderliğinde çıkan dergi önce yerel dergi olarak çıkmış daha sonra ülke düzeyinde tanınır hale gelmiştir.

Bolu yerel dergicilik açısından oldukça zengindir.Bazı okullar ve öğrenciler tarafından çıkartılan Çığır,Defne,Yeniyol,Kardeş vb. dergilerde mevcuttur.

Özellikle 1950 den önce çıkarılan Abant Dergisi ve 1960 dan sonra çıkarılan Çele dergisi dönemlerinin iz bırakan esaslı dergileridir.Abant Dergisinin bazı akademisyenlerce detaylı incelendiği ve makaleler yazıldığı görülmektedir. Umarım Çele Dergisi de unutulmaz.

 

Yararlanılan Kaynaklar

-Cüneyd Okay; Bolu Halkevi Kültür Dergisi Abant,Türkoloji Kültürü Dergisi 2011 Cilt 4

-Hilal Özkaya, Cumhuriyet Döneminde Bolu’da Bir Eğitim Dergisi,Altın Yaprak, AİBÜ, SBE Dergisi,2016-Sy;1

-Süha Alpaslan ,27.06.2010 Bolu Gündem Gazetesi

Yeliz Okay; Bolu Halkevi Dergisi Abant’ın Halk Bilimi Açısından İncelenmesi, ODÜ Sosyal Araştırmalar Dergisi,2011 sy: 4

 

 

Anahtar Kelimeler
ÜçtepeçeleAbant
Misafir Avatar
İsim
Yorum Gönder
Kalan Karakter:
Yorumunuz onaylanmak üzere yöneticiye iletilmiştir.×
Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, pornografik, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.
banner115

ÇAĞDAŞ TÜRK KÜLTÜRÜNÜN ÜRETİLMESİ-...
MAHMUT ÖZTÜRK YAZDI

Haberi Oku