"google-site-verification" content="BBzqtWrXTOresAe-g1_fakLE8Sa7FhH5sxUsyofvfLs"

Üniversite öğrencimin sırasında İstatistik Dersi Hocamız Prof. Dr. Haluk Cillov, giriş dersinde İstatistiğin tanımına şu cümlelerle başlardı: Dünyada üç yalan vardır; “Yalan, kuyruklu yalan ve istatistik” Bir de “istatistik bikini gibidir, her şeyi gösterir ama asıl merak edileni asla” Bu cümleler istatistik dersine giriş yapardı. Buradaki amaç: istatistiğin yalan söylemede yöntem olarak nasıl kullanıldığını vurgulamak içindi.

Bugünkü yazımızda Türkiye’de işsizlik sorununun istatistik yöntemlerle nasıl farklı açıklandığını irdelemeye çalışacağız. Günümüzde devlet yönetimleri ve ekonomi ile ilgili tüm kesimler için doğru ve güvenilir bilgilerin kamuya ait bağımsız araştırma kurumları tarafından üretilmesi gerekir. Çünkü; ekonomik hayat belirlilik ve güven ister, güvenli olmayan verilerle geleceğe yönelik alınan kararlar sağlıklı olmaz.

Türkiye’de ekonomi ile ilgili temel verileri açıklamak için 1926 yılında kurulan Merkezi İstatistik Dairesi, 2005 yılında Türkiye İstatistik Kurumu adıyla değiştirilerek günümüzde bu adla hizmet veren kuruluş ( TÜİK) tur.

TÜİK, son yıllarda bazı verilerin yayınlanmasından vazgeçtiği gibi, bazı verilerde uyguladığı yöntemle verilerin güvenilirliğini hep tartışma konusu yapmıştır. TÜİK 10 Mart 2021 tarihinde açıkladığı Hane Halkı İşgücü Araştırması (HİA) verileri ile geniş tanımlı işsizlik türünü açıklamaya başladı. Bunun nedeni; Uluslararası Çalışma Örgütü ( ILO) kararlarına uyum sağlamanın amaçlanmasıdır. ILO’nun 2013 ten itibaren uyguladığı kriterler Avrupa Birliği İstatistik Ofisi ( EUROSTAT)  tarafından yayınlanmakta olan bu tamamlayıcı göstergelere eklenmesidir. 2021 Ocak ayından itibaren Türkiye’de ki işsizlik rakamları yer verilmeye başlanacak ve bağımsız aylık tahminler olarak yayınlanacaktır.

TÜİK’in Ocak 2021 tarihinde açıklamış olduğu geniş tanımlı işsizlik oranı verileri şöyledir:

-Geniş tanımlı işsizlik yüzde 29,1

-Geniş işsizlik sayısı 10 milyon 382 bin

- Kadın işsizliği ( geniş ) yüzde 37,7

- Genç işsizliği ( geniş ) yüzde 43,5

Ümidini kaybeden işsiz sayısı 1 milyon 674 bin, Covid-19 nedeniyle aylık ortalama iş kaybı ise 4,4 milyon kişi olarak açıklanmıştır.

TÜİK, Mart 2021 de açıkladığı diğer bir veriye göre dar anlamda işsizlik oranı 0,4 puanlık azalışla yüzde 12,9 seviyesinde gerçekleştiğini açıklamıştır.

Şimdi sormak gerekiyor. Nasıl oluyor da bir ekonomide geniş anlamda işsizlik oranı artarken dar anlamda işsizlik oranı düşerek istihdam artmaktadır? Bunun cevabı uygulanan istatistik yöntemle, yani istatistik yalanı ile ilgilidir. TÜİK, dar tanımlı işsizlik hesaplarında yöntemi; zamana bağlı eksik istihdam, ümitsiz işsizleri ve iş aramayıp çalışmaya hazır olanları hesaba katmamaktadır.

İŞKUR’un verilerine göre 3,6 milyon işçi kısa çalışma ödeneği, 2 milyon 217 bin işçi de ücretsiz izin ödeneğinden yararlanmasına rağmen TÜİK bunları istihdam içinde kabul etmektedir. Covid-19 döneminde işten çıkarma yerine yaygın olarak kısa çalışma ödeneği ve ücretsiz izin ödeneği uygulaması nedeniyle milyonlarca işçi çalışmadığı halde istihdamda gözükmektedir. Covid-19’un ne kadar süreceği, virüsün nasıl bir seyir izleyeceği belirsizliğini sürdürmesi, işsizlik gibi temel sorunların daha da derinleşerek kronik hale gelmesine neden olacaktır.

Ayrıca kısa çalışma ödeneğinin Mart’a kadar devam ederek uzatılmadığı durumda geniş tanımlı işsizlik oranı daha yüksek seviyelere ulaşacaktır.

 TÜİK verilerinin ortaya koyduğu bir gerçek de istihdamdaki daralma cinsiyet eşitsizliğini de beraberinde arttırmasıdır. Diğer bir gerçek ise genç işsizlerin ( 15-24 yaş) oranındaki yüksekliktir. Bugün çalışma yaşına gelmiş gençlerin dörtte biri ancak iş bulabilmektedir.

Sonuç olarak; TÜİK’in daha önce açıkladığı dar tanımlı işsizlik oranının taşıdığı sorunlar ve işsizliğin gerçek boyutlarını yansıtmaması nedeniyle, sorunların çözümüne yönelik gerçek önlemler de alınamıyordu. Gerçekte işsiz olanlar ve iş için son bir ayda başvuranların toplamı ile bulunan geniş tanımlı işsizlik oranı olan yüzde 29,1 Türkiye’de ki gerçek işsizlik oranıdır. Bu oran istatistik yalanı ile ortaya çıkmıştır.

NOT: Veriler ; DİSK-AR’ın İşsizlik ve İstihdam Görünümü Raporundan alınmıştır.

Misafir Avatar
İsim
Yorum Gönder
Kalan Karakter:
Yorumunuz onaylanmak üzere yöneticiye iletilmiştir.×
Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, pornografik, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.
banner122